Bij vrijwel elke (ruimtelijke) keuze van de gemeente valt het p-woord: participatie. Anders gezegd: hebben omgeving en betrokkenen écht kunnen meedenken en meepraten? En is hun inbreng serieus genomen?
Dat zeggen we niet alleen, we hebben dat de afgelopen vier jaar ook in praktijk vormgegeven. Jiska van den Hoek, pas ruim een jaar woonachtig in Ermelo en als steunfractielid aangesloten bij Progressief Ermelo, maakt zich er hard voor.Voor Progressief Ermelo is participatie geen loze kreet, we vinden het onmisbaar voor goed gemeentebestuur
Waarom participatie?
Participatie is noodzakelijk om beleid goed, eerlijk en duurzaam te maken. “Participatie zou geen verplicht vinkje moeten zijn op beleidstukken, het is een noodzaak,” stelt Jiska. “Inwoners kennen hun omgeving beter dan wie ook. Ze weten wat er speelt, welke oplossingen werken en waar de pijnpunten zitten. Door die kennis te benutten, maken we beleid dat niet alleen op papier klopt, maar ook in de praktijk.”
Het idee is simpel: hoe meer en eerder inwoners meedenken en meedoen, hoe groter het draagvlak en hoe sterker de besluiten. Dat geldt voor grote thema’s zoals woningbouw en verkeersveiligheid, maar ook voor dagelijkse zaken zoals groenbeheer, speelplekken, duurzaamheid en opvang van vluchtelingen. .
Progressief Ermelo organiseerde de afgelopen periode verschillende thema avonden, bijvoorbeeld over jeugdzorg en de wooncrisis
Iedereen moet gehoord worden
Participatie betekent méér dan een inspraakavond voor de ‘usual suspects’. Progressief Ermelo wil ook de mensen horen die niet zo snel inspreken in de gemeenteraad: jongeren, mensen met een beperking, inwoners die niet vanzelfsprekend naar het gemeentehuis komen. Alle stemmen willen horen is geen bijzaak, maar een uitgangspunt, en dat vraagt om actief uitnodigen, drempels verlagen en meedoen mogelijk maken. “Juist deze groepen hebben hele belangrijke inzichten. Hun ervaringen kunnen het verschil maken tussen beleid dat goed lijkt op papier en beleid dat écht werkt. Daarom ging Progressief Ermelo afgelopen jaren geregeld de wijk in om van deur tot deur te luisteren naar inwoners, hielden we online enquêtes over winkelen op zondag, over het bedrijventerrein aan de A28 en over de vernieuwing van de Markt. Maar we organiseerden ook verschillende thema-avonden, bijvoorbeeld over jeugdzorg en de wooncrisis, waarin de aftrap altijd wordt gedaan door ervaringsdeskundigen.”
“De gesprekken op straat doen we maandelijks bij Progressief Ermelo. Voor mij was dat afgelopen jaar een leuke kennismaking met mijn nieuwe woonplaats. En ik merk dat inwoners het enorm waarderen dat we naar ze luisteren en die informatie gebruiken in de gemeenteraad”, blikt Jiska, nummer 6 op de kieslijst van Progressief Ermelo voor de komende gemeenteraadsverkiezingen, terug.
Met de plannen voor een 114 hectare groot industrieterrein tussen buurtschappen Horst en Telgt en de A28 van coalitiepartijen CDA, EenErmelo en ChristenUnie zagen we wat de gevolgen zijn als betrokkenen en omwonenden niet zorgvuldig en transparant worden betrokken bij de plannen. In de buurtschappen ontstond grote weerstand en protest. Het vertrouwen van deze inwoners, die amper twee jaar geleden na een uitgebreid proces tot een gebiedsvisie waren gekomen met de gemeente over de inrichting van het landschap, kreeg een flinke knauw doordat de gebiedsvisie zomaar ter zijde leek te worden geschoven.
Door omwonenden en betrokkenen niet vroegtijdig en transparant bij de planvorming te betrekken, ontstond er in buurtschappen Horst en Telgt grote weerstand tegen het beoogde 114 hectare grote industrieterrein.
Van bestuurskamer naar dorpsplein
De tijd dat beleid uitsluitend in de Collegekamer werd bepaald, ligt achter ons. Progressief Ermelo gelooft in een gemeente waar inwoners niet alleen inspraak hebben, maar ook meedoen. “We willen inwoners niet pas aan het einde van het proces vragen wat ze vinden. We betrekken ze vanaf het begin, zodat plannen samen vorm krijgen.” Dat vraagt om een andere houding van wethouders, raadsleden en ambtenaren: luisteren, ruimte geven en soms ook loslaten. “Je moet durven vertrouwen op de kracht van inwoners. Dat is spannend, maar het levert veel op.”
Dienstbaar besturen
Deze manier van werken raakt aan de kern van wat Progressief Ermelo verstaat onder goed bestuur: dienstbaar zijn aan de gemeenschap. “Je bent er niet om jouw visie koste wat kost door te drukken, maar om samen met inwoners te werken aan een fijne gemeente. Dat betekent niet dat je alles doet wat inwoners zeggen, meningen van inwoners zijn soms ook tegengesteld, maar wel dat je aansluit bij wat er leeft, keuzes wil maken met draagvlak en inwoners betrekt bij de uitvoering.”
Uitdaagrecht: van meedenken naar overnemen
Een belangrijk instrument dat Progressief Ermelo wil versterken is het Right to Challenge (uitdaagrecht). Dat houdt in dat inwoners of lokale organisaties mogen voorstellen om een gemeentelijke taak—bijvoorbeeld het beheer van een plantsoen, het organiseren van een buurtactiviteit of het onderhoud van een speelplek—over te nemen, wanneer zij aantonen dat ze het beter, goedkoper of met meer draagvlak kunnen uitvoeren.
Voor Progressief Ermelo is het uitdaagrecht een krachtige manier om participatie te verdiepen: niet alleen inspreken, maar zelf doen. Praktisch betekent dit dat de gemeente niet de afhoudende instantie is die vrijwel standaard “nee” zegt, maar een betrouwbare en luisterende bondgenoot is die helpt om van goede ideeën echte projecten te maken. Zo ontstaat ruimte voor lokale creativiteit, gezamenlijk eigenaarschap en goede en duurzame oplossingen die aansluiten bij wat een wijk nodig heeft.
De uitdaging én de winst
Participatie is niet altijd eenvoudig. Het kost tijd, vraagt om vaardigheden en soms ook om het loslaten van controle. Het kan spanning geven tussen tempo maken en zorgvuldig werken. En bij het uitdaagrecht vraagt het om duidelijke en transparante kaders: wat kan wel, wat kan niet, en hoe borgen we kwaliteit?
Maar de winst is groot: keuzes die draagvlak hebben vanuit de samenleving, inwoners die zich betrokken en gehoord voelen, en een gemeente die samen werkt aan oplossingen.
De toekomst van Ermelo
Progressief Ermelo ziet participatie als fundament voor de toekomst. “We willen een gemeente waar inwoners zich gehoord voelen, en waar bestuurders niet op afstand staan, maar naast de mensen. Beleid maak je niet alleen voor inwoners, maar vooral mét hen.”
Praat mee, denk mee, doe mee!
Heb jij ideeën om Ermelo groener, socialer of leefbaarder te maken? Wil je meedenken of zelfs een taak van de gemeente overnemen via het uitdaagrecht?
